مصاحبه با زهرا شرافت | نقش اشتغالزایی و حمایت از مددجویان در توسعه فعالیتهای خیرخواهانه
اطلس خیر ایران در اردیبهشت 1402 این مصاحبه را انجام داده است
در سالهای اخیر، فعالیتهای خیریه در ایران با تغییرات قابل توجهی همراه بوده و شرایط اقتصادی، اجتماعی و بحرانهایی مانند کرونا، بر نوع نیازهای مددجویان و شیوه کمکرسانی تأثیر گذاشته است. در این میان، بسیاری از مؤسسات خیریه تلاش کردهاند از کمکهای مقطعی به سمت راهکارهای پایدارتر مانند اشتغالزایی حرکت کنند.
در این گفتوگو، اطلس خیر ایران با زهرا شرافت، از فعالان حوزه نیکوکاری در خیریه نسیم رضوان شهر خورشید، به بررسی وضعیت فعلی خیرخواهی، تأثیر کرونا بر افزایش نیازمندان، اهمیت اشتغالزایی و چالشهای توزیع کمکهای خیریه در کشور پرداخته است.
با توجه به عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، وضعیت محیط خیرخواهی در ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظرم وضعیت خیرخواهی در کشور ما خیلی خوب است؛ یعنی هر چقدر هم وضعیت اقتصادی در کشور ما بد شود، هر چقدر هم که بیکاری و غیره وجود داشته باشد، باز هم مردم کمک میکنند و در مناسبتهای مختلف -چه در شهادتها و چه در اعیاد- کمکهای خیریهی زیادی صورت میگیرد. بهطورکلی، به نظر من هیچکدام از عوامل سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و غیره بر مردم خیرخواه تأثیری نمیگذارد. آنها کمک خودشان را در هر دوره و شرایطی انجام میدهند و مردم نیازمند را فراموش نمیکنند.
طی چند سال گذشته چه عواملی را از نظر اثرگذاری بر فضای خیر مؤثرتر میدانید؟
بحث کرونا در چند سال اخیر خیلی مسئلهی مهمی بوده است. برای مثال مجوز خیریهی ما در ابتدا تنها برای جهیزیه بود؛ اما دریافت این مجوز در سال 98 دقیقاً مصادف شد با بروز جریان کرونا و خب طی این جریان بود که خیلی از افراد کسب و کارشان را از دست دادند و بیکار شدند.
یعنی بهطور کلی تعداد نیازمندان ما زیادتر شد و با توجه به این جریان ما مجبور شدیم در کنار رسیدگی به پروندههای مربوط به جهیزیه، پروندههای دیگری هم باز کنیم؛ پروندهی افرادی که تحت تأثیر کرونا خیلی نیازمند شده بودند. بر همین اساس نزدیک به 500 پرونده که 2000 خانوار را تشکیل میدهند در این مؤسسه در ایام کرونا از سال 98 تا به الان مورد بررسی قرار گرفت.
فضای فعالیتهای خیرخواهانه در کشور را طی چند سال آینده چطور پیشبینی میکنید؟
من نسبت به فضای نیکوکاری در سالهای پیش رو خوشبین هستم و احساس میکنم از این بهتر هم میشود؛ چون کرونا الان در حال از بین رفتن است و کسب و کارها دوباره راه میافتند. احتمال این وجود دارد که بسیاری از نیازمندان خودشان کار پیدا کنند؛ با این وجود کسب و کار خیرین نیز بعد از کرونا رونق بیشتری پیدا میکند و متناسب با همین رونق گرفتن، کمکهای آنها نیز زیاد میشود.
چه پیشنهادهایی جهت بهبود فضای خیر در کشور دارید؟
به شخصه فکر میکنم اگر بستر اشتغالزایی برای مددجویان فراهم شود، میشود خیلی بهتر و مؤثرتر به آنها کمک کرد؛ برای مثال بهتر است کارگاهی وجود داشته باشد و یک سری چرخ خیاطی در آن برای زنان بیسرپرست و خیلیهای دیگر، تهیه شود تا به این ترتیب هم کاری داشته باشند و هم به آنها کمک شود.
اساساً بهجای اینکه برخی از افراد بهصورت فصلی یا ماهانه از خیریه کمک بگیرند و فقط مثلاً مواد غذایی از خیریه تحویل بگیرند، وقتی خودشان مشغول به کار شوند میتوانند حقوق بگیرند؛ پس اشتغالزایی برای این دست از افراد میتواند موجب بهبود فعالیتهای نیکوکارانه در کشور شود.
نکتهی قابل توجه دیگر این است خیرین بیش از هر چیز طرفدار کمک به ایتام هستند. این خوب است که مثلاً به سرعت برای آنها نیازها و بستههای غذایی و غیره فراهم شود؛ اما برخی افراد نیازمند کمک، مهجور واقع میشوند.
برای مثال در حوزهی کمکهای درمانی، علیرغم هزینههای سنگین درمان سرطان، به این حوزه بیتوجهی میشود و خیرین نسبت به بیماران سرطانی کوتاهی میکنند. برخی استدلالهایی دارند شبیه به اینکه «نه! اینها آخرش فوت است و ما چرا باید به اینها کمکی داشته باشیم و کمک فایدهای ندارد»؛ یعنی خیرین ناامید هستند. این دیدگاه خیلی ناراحتکننده است. درواقع اگر حتی یک نفر بتواند یک روز بیشتر هم زندگی کند ما حق نداریم این را از او دریغ کنیم.
مهمترین چالش خیریهها در ایران چیست؟
یکی از چالشهای اصلی، افزایش نیازهای اقتصادی و تغییر نوع مددجویان در بحرانهایی مانند کرونا است.
بهترین روش کمکرسانی چیست؟
از نگاه این مصاحبه، اشتغالزایی پایدار بهترین روش کمک به مددجویان است.
آیا مردم ایران به کار خیر علاقه دارند؟
بله، طبق این گفتوگو روحیه خیرخواهی در جامعه ایران بسیار قوی است.
مطالب مرتبط